स्तोत्र

श्री विष्णु पञ्जर स्तोत्रम् – १ (ब्रह्माण्डपुराणे)

श्री विष्णु पञ्जर स्तोत्रम् – १ (ब्रह्माण्डपुराणे)

परिचय

श्री विष्णु पञ्जर स्तोत्रम् – १ (ब्रह्माण्डपुराणे) को स्तोत्र के रूप में प्रस्तुत किया गया है, जो स्तुति का एक भक्ति-पाठ है। यह मौलिक मार्गदर्शिका इसके विषय को समझने और परंपरा का सम्मान करते हुए आगे बढ़ने का स्थान देती है।

पाठ

विनियोगः –

अस्य श्रीविष्णुपञ्जरस्तोत्रमन्त्रस्य नारद ऋषिः अनुष्टुप् छन्दः श्रीविष्णुः परमात्मा देवता अहं बीजं सोऽहं शक्तिः ओं ह्रीं कीलकं मम सर्वदेहरक्षणार्थं जपे विनियोगः ॥

ऋष्यादिन्यासः –

नारद ऋषये नमः मुखे ।

श्रीविष्णुपरमात्मदेवतायै नमः हृदये ।

अहं बीजं गुह्ये ।

सोऽहं शक्तिः पादयोः ।

ओं ह्रीं कीलकं पादाग्रे ।

ओं ह्रां ह्रीं ह्रूं ह्रैं ह्रौं ह्रः इति मन्त्रः ।

करन्यासः –

ओं ह्रां अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।

ओं ह्रीं तर्जनीभ्यां नमः ।

ओं ह्रूं मध्यमाभ्यां नमः ।

ओं ह्रैं अनामिकाभ्यां नमः ।

ओं ह्रौं कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।

ओं ह्रः करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।

हृदयादिन्यासः –

ओं ह्रां हृदयाय नमः ।

ओं ह्रीं शिरसे स्वाहा ।

ओं ह्रूं शिखायै वषट् ।

ओं ह्रैं कवचाय हुम् ।

ओं ह्रौं नेत्रत्रयाय वौषट् ।

ओं ह्रः अस्त्राय फट् ।

अहम्बीजप्राणायामं मन्त्रत्रयेण कुर्यात् ।

अथ ध्यानम् ।

परं परस्मात् प्रकृतेरनादि-

-मेकं निविष्टं बहुधा गुहायाम् ।

सर्वालयं सर्वचराचरस्थं

नमामि विष्णुं जगदेकनाथम् ॥ १ ॥

अथ पञ्जर स्तोत्रम् ।

ओम् ॥ विष्णुपञ्जरकं दिव्यं सर्वदुष्टनिवारणम् ।

उग्रतेजो महावीर्यं सर्वशत्रुनिकृन्तनम् ॥ २ ॥

त्रिपुरं दहमानस्य हरस्य ब्रह्मणोदितम् ।

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि आत्मरक्षाकरं नृणाम् ॥ ३ ॥

पादौ रक्षतु गोविन्दो जङ्घे चैव त्रिविक्रमः ।

ऊरू मे केशवः पातु कटिं चैव जनार्दनः ॥ ४ ॥

नाभिं चैवाच्युतः पातु गुह्यं चैव तु वामनः ।

उदरं पद्मनाभश्च पृष्ठं चैव तु माधवः ॥ ५ ॥

वामपार्श्वं तथा विष्णुर्दक्षिणं मधुसूदनः ।

बाहू वै वासुदेवश्च हृदि दामोदरस्तथा ॥ ६ ॥

कण्ठं रक्षतु वाराहः कृष्णश्च मुखमण्डलम् ।

माधवः कर्णमूले तु हृषीकेशश्च नासिके ॥ ७ ॥

नेत्रे नारायणो रक्षेल्ललाटं गरुडध्वजः ।

कपोलौ केशवो रक्षेद्वैकुण्ठः सर्वतोदिशम् ॥ ८ ॥

श्रीवत्साङ्कश्च सर्वेषामङ्गानां रक्षको भवेत् ।

पूर्वस्यां पुण्डरीकाक्ष आग्नेय्यां श्रीधरस्तथा ॥ ९ ॥

दक्षिणे नारसिंहश्च नैरृत्यां माधवोऽवतु ।

पुरुषोत्तमो मे वारुण्यां वायव्यां च जनार्दनः ॥ १० ॥

गदाधरस्तु कौबेर्यामीशान्यां पातु केशवः ।

आकाशे च गदा पातु पाताले च सुदर्शनम् ॥ ११ ॥

सन्नद्धः सर्वगात्रेषु प्रविष्टो विष्णुपञ्जरः ।

विष्णुपञ्जरविष्टोऽहं विचरामि महीतले ॥ १२ ॥

राजद्वारेऽपथे घोरे सङ्ग्रामे शत्रुसङ्कटे ।

नदीषु च रणे चैव चोरव्याघ्रभयेषु च ॥ १३ ॥

डाकिनीप्रेतभूतेषु भयं तस्य न जायते ।

रक्ष रक्ष महादेव रक्ष रक्ष जनेश्वर ॥ १४ ॥

रक्षन्तु देवताः सर्वा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः ।

जले रक्षतु वाराहः स्थले रक्षतु वामनः ॥ १५ ॥

अटव्यां नारसिंहश्च सर्वतः पातु केशवः ।

दिवा रक्षतु मां सूर्यो रात्रौ रक्षतु चन्द्रमाः ॥ १६ ॥

पन्थानं दुर्गमं रक्षे सर्वमेव जनार्दनः ।

रोगविघ्नहतश्चैव ब्रह्महा गुरुतल्पगः ॥ १७ ॥

स्त्रीहन्ता बालघाती च सुरापो वृषलीपतिः ।

मुच्यते सर्वपापेभ्यो यः पठेन्नात्र संशयः ॥ १८ ॥

अपुत्रो लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम् ।

विद्यार्थी लभते विद्यां मोक्षार्थी लभते गतिम् ॥ १९ ॥

आपदो हरते नित्यं विष्णुस्तोत्रार्थसम्पदा ।

यस्त्विदं पठते स्तोत्रं विष्णुपञ्जरमुत्तमम् ॥ २० ॥

मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति ।

गोसहस्रफलं तस्य वाजपेयशतस्य च ॥ २१ ॥

अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः ।

सर्वकामं लभेदस्य पठनान्नात्र संशयः ॥ २२ ॥

जले विष्णुः स्थले विष्णुर्विष्णुः पर्वतमस्तके ।

ज्वालामालाकुले विष्णुः सर्वं विष्णुमयं जगत् ॥ २३ ॥

इति श्रीब्रह्माण्डपुराणे इन्द्रनारदसंवादे श्री विष्णु पञ्जर स्तोत्रम् ॥