अष्टकम्

श्री शनैश्चराष्टकम् (दशरथ कृतम्)

श्री शनैश्चराष्टकम् (दशरथ कृतम्)

परिचय

श्री शनैश्चराष्टकम् (दशरथ कृतम्) को अष्टकम् के रूप में प्रस्तुत किया गया है, जो श्लोकों की एक केंद्रित श्रृंखला से जुड़ी एक भक्ति-स्तुति है। यह मार्गदर्शिका संदर्भ देती है और पाठ या व्याख्या का कोई एक निश्चित ढंग नहीं बताती।

पाठ

दशरथ उवाच ।

कोणोऽन्तको रौद्र यमोऽथ बभ्रुः

कृष्णः शनिः पिङ्गल मन्द सौरिः ।

नित्यं स्मृतो यो हरते च पीडां

तस्मै नमः श्रीरविनन्दनाय ॥ १ ॥

सुरासुरः किम्पुरुषा गणेन्द्रा

गन्धर्वविद्याधरपन्नगाश्च ।

पीड्यन्ति सर्वे विषमस्थितेन

तस्मै नमः श्रीरविनन्दनाय ॥ २ ॥

नरा नरेन्द्राः पशवो मृगेन्द्रा

वन्याश्च ये कीटपतङ्गभृङ्गाः ।

पीड्यन्ति सर्वे विषमस्थितेन

तस्मै नमः श्रीरविनन्दनाय ॥ ३ ॥

देशाश्च दुर्गाणि वनानि यत्र

सेनानिवेशाः पुरपत्तनानि ।

पीड्यन्ति सर्वे विषमस्थितेन

तस्मै नमः श्रीरविनन्दनाय ॥ ४ ॥

तिलैर्यवैर्माषगुडान्नदानै-

-र्लोहेन नीलाम्बरदानतो वा ।

प्रीणाति मन्त्रैर्निजवासरे च

तस्मै नमः श्रीरविनन्दनाय ॥ ५ ॥

प्रयागकूले यमुनातटे च

सरस्वती पुण्यजले गुहायाम् ।

यो योगिनां ध्यानगतोऽपि सूक्ष्म-

-स्तस्मै नमः श्रीरविनन्दनाय ॥ ६ ॥

अन्यप्रदेशात् स्वगृहं प्रविष्ट-

-स्तदीयवारे स नरः सुखी स्यात् ।

गृहाद्गतो यो न पुनः प्रयाति

तस्मै नमः श्रीरविनन्दनाय ॥ ७ ॥

स्रष्टा स्वयम्भूर्भुवनत्रयस्य

त्राता हरिः संहरते पिनाकी ।

एकस्त्रिधा ऋग्यजुः साममूर्ति-

-स्तस्मै नमः श्रीरविनन्दनाय ॥ ८ ॥

शन्यष्टकं यः प्रयतः प्रभाते

नित्यं सुपुत्रैः पशुबान्धवैश्च ।

पठेच्च सौख्यं भुवि भोगयुक्तं

प्राप्नोति निर्वाणपदं परं सः ॥ ९ ॥

इति श्रीदशरथ प्रोक्तं श्री शनैश्चराष्टकम् ॥