भक्ति पाठ

श्री सरस्वती नक्षत्रमाला स्तवः

श्री सरस्वती नक्षत्रमाला स्तवः

परिचय

यह मौलिक मार्गदर्शिका श्री सरस्वती नक्षत्रमाला स्तवः और उसके नाम में आए ज्योतिषीय भाषा का परिचय देती है। यह शैक्षिक समीक्षा है, कोई व्यक्तिगत पाठ या भविष्यवाणी नहीं।

पाठ

अयि देवि सरस्वति त्वदीयाः

स्तुतिधाराः परिलेढुमुद्यतां नः ।

स्वयमेव तव स्तवं दुहानां

रसनां मातरिमां सनाथयेथाः ॥ १ ॥

करुणावर्षि कटाक्षकेलिलक्षम् ।

वदनं तव हन्त भारति त्व-

-त्पथमुल्लङ्घ्य विशृङ्खलं चकास्ति ॥ २ ॥

अकलङ्कशरच्छशाङ्कलक्षा-

-प्यसदृक्षा तव वाणि वक्त्रभङ्ग्याः ।

अधरः पुनरम्ब पक्वबिम्बी-

-पटलीपाटलिमापवादवीरः ॥ ३ ॥

नवपल्लवदर्पविभ्रमान् वा

शरदम्भोजवनच्छविच्छटां वा ।

परिजेतुमलं भवत्पदश्री-

-रिति वादोऽप्यसदृक्षदिक्षु गण्यः ॥ ४ ॥

तव देवि न केवलं मुखेन्दु-

-र्विकलङ्केषु विशेषलेखनीयः ।

अपि तु स्फुटमङ्घ्रिपङ्कजाग्रे

विहरन्तः सुकृतो नखेन्दवोऽपि ॥ ५ ॥

अणिमा तव हन्त मध्यभागे

महिमानं निरुणद्धि निर्विवादम् ।

परिपाटलिमा च पाणिपादा-

-धरबिम्बे तनुकान्तिपाण्डिमानम् ॥ ६ ॥

अपि मौलिपदे पदं भवत्याः

शशिना हन्त जडेन शान्तमेनः ।

अत एव भवत्पदाब्जसेवा-

-विरही नित्यनिरूढमौग्ध्यकार्श्यः ॥ ७ ॥

विशदाशेषगुणां विचित्रभूषाम् ।

रसपोषविशेषितां विधाता

नयनैस्त्वां श्रवणैर्वयं भजामः ॥ ८ ॥

जननीं रजनीकरावतंसां

जगतां जङ्गमपारिजातवल्लीम् ।

कतिचित् त्वां हृदये वहन्ति धन्याः ॥ ९ ॥

त्रिजगन्मङ्गलदीर्घदीपलेशाम् । (दीपलेखाम्)

सुकृतां रसनाञ्चले ज्वलन्तीं

भवतीं चेतसि भावयन्ति धन्याः ॥ १० ॥

भवतीमवतीर्य चित्तवीथ्यां

विहरन्तीं विविधैर्विभूतिभारैः ।

पुलकैः कैरपि पूजयन्ति धन्याः ॥ ११ ॥

पतता हृदि हर्षबाष्पमूर्त्या

पयसा त्वामभिषिच्य कोऽपि हृद्याम् ।

पुलकाङ्कुरभूषितां विधत्ते

स्फुटमात्मीयतनूमिवार्द्रचेताः ॥ १२ ॥

मधुरस्मितधौतविश्वविद्या-

-विभवोद्गारिमुखेन्दुसम्पदं त्वाम् ।

परिभावयतां परं मुनीनां

निखिलाचार्यपदानि निर्वहन्ते ॥ १३ ॥

कमलेति भुजान्तरे मुरारे-

-र्गिरिकन्येति शिवस्य वामपार्श्वे ।

परिराजसि भारतीति धातु-

-र्वदनाम्भोजचतुष्पथे त्वमेका ॥ १४ ॥

चतुरेषु चतुर्षु वक्त्रचन्द्रे-

-ष्वधिवासं भवती विधेर्विधत्ताम् ।

वदने पुनरम्ब मादृशानां

किमिदं नृत्यसि नन्वियं कृपा ते ॥ १५ ॥

भवतीं भवतीव्रवेदनार्ताः

परमानन्दपयोधिवीचिमालाम् ।

वचसामधिदेवते वयं ते

मनसा मङ्क्षु विगाह्य धन्यधन्याः ॥ १६ ॥

जगतामधिपत्नि निःसपत्नं

त्वयि चित्तं मम मग्नमस्तु मातः ।

पदयोर्द्वयमद्वयं पदं वा

तव जानन्नपि नाम धन्यधन्याः ॥ १७ ॥

सहजानन्दतरङ्गदन्तुरं ते ।

मनसः कुहरे वयं पदं ते

गगनोल्लङ्घि कथं कथं वहामः ॥ १८ ॥

स्वरसप्रतिभासुरं पदं यत्

सुखसाम्राज्यमनर्गलप्रसारम् ।

तदहो नन्वसि धीरधीविलेह्यम् ॥ १९ ॥

गलिताशेषदिशाविभागगन्धम् ।

निरवग्रहनिश्चयप्रकाश-

-स्फुटमाधुर्यमसि त्वमम्ब तत्त्वम् ॥ २० ॥

सरसं किञ्चिदकिञ्चनोपभोग्यम् ।

हृदयं मदयन्मदीयमुच्चै-

-र्हृषितं हृद्यमिदं पदं ननु त्वम् ॥ २१ ॥

निजयैव कयापि हन्त कान्त्या

दलितध्वान्तपरम्परोपरागम् ।

मधुरिम्णि परं महिम्नि चोच्चै-

-र्विशदं धाम विशृङ्खलं खलु त्वम् ॥ २२ ॥

अपवर्गपदास्पदं पदं य-

-द्यपवर्गः पशुपाशबन्धनानाम् ।

अपतत् तव रूपमद्वितीय-

-क्षममालक्षयतां सतां किल त्वम् ॥ २३ ॥

सहजा तव कापि रूपसम्प-

-द्वचसां वर्त्मनि नैव नैव नैव ।

अपरा पुनरात्तचित्रवेषा

भुवनं पुष्यति भूमिकाविभूतिः ॥ २४ ॥

अथवा कथयेम तं भवत्या

महिमानं महतोऽपि भो महत्याः ।

अपि वाङ्मनसाध्वनि ध्वनन्तीं

कथयेत् कः खलु चिन्तयेच्च तां त्वाम् ॥ २५ ॥

न तदस्ति विनापि यत् त्वया स्या-

-च्चिदचिद्भ्यां प्रविभागभाञ्जि विश्वे ।

तदहो महिमाद्भुतं तवेदं

परमस्मात् पुनरम्ब यासि सासीः ॥ २६ ॥

तदलं पदलङ्घिनि त्वदीये

मुखरीभूय मुहुर्विभूतिपूरे ।

अपि वा विनयोक्तिभिः कृतं ते

शिशुसंलापवशो हि मातृवर्गः ॥ २७ ॥

जय देवि गुणत्रयैकवेषे

जय हे देवि गुणत्रयैकभूषे ।

जय देवि तमःप्रवेशदूरे

जय हे देवि निजप्रकाशधारे ॥ २८ ॥

इति ते स्तुतिमौक्तिकाद्भुतश्रीः

स्वयमग्रन्थत हन्त सन्निधानात् ।

तदियं तव देवि कण्ठभूषा-

-पदवीं प्राप्य कृतार्थतां प्रयातु ॥ २९ ॥

श्रीकृष्णलीलाशुकवाक्सुभिक्षं

नक्षत्रमालेयमभूतपूर्वा ।

कृष्णस्य देवस्य गिरश्च देव्याः

कलाञ्चले वर्षतु हर्षधाराः ॥ ३० ॥

इति कृष्णकेलिशुकवाङ्मयीमिमां

मतिमान् जनः परिचिनोतु जिह्वया ।

उरुचेतसा श्रवणमण्डलेन वा

त्रितयेन वा त्रिभुवनाद्भुतां सुधाम् ॥ ३१ ॥

इति श्रीलीलाशुकमुनि विरचिता श्री सरस्वती नक्षत्रमाला स्तवः ॥