अष्टकम्

श्री पराङ्कुशाष्टकम्

परिचय

श्री पराङ्कुशाष्टकम् को अष्टकम् के रूप में प्रस्तुत किया गया है, जो श्लोकों की एक केंद्रित श्रृंखला से जुड़ी एक भक्ति-स्तुति है। यह मार्गदर्शिका संदर्भ देती है और पाठ या व्याख्या का कोई एक निश्चित ढंग नहीं बताती।

पाठ

त्रैविद्यवृद्धजनमूर्धविभूषणं यत्

संपच्च सात्त्विकजनस्य यदेव नित्यम् ।

यद्वा शरण्यमशरण्यजनस्य पुण्यं

तत्संश्रयेम वकुलाभरणाङ्घ्रियुग्मम् ॥ १ ॥

भक्तिप्रभाव भवदद्भुतभावबन्ध

सन्धुक्षित प्रणयसाररसौघ पूर्णः ।

वेदार्थरत्ननिधिरच्युतदिव्यधाम

जीयात्पराङ्कुश पयोधिरसीम भूमा ॥ २ ॥

ऋषिं जुषामहे कृष्णतृष्णातत्त्वमिवोदितम् ।

सहस्रशाखां योऽद्राक्षीद्द्राविडीं ब्रह्मसंहिताम् ॥ ३ ॥

यद्गोसहस्रमपहन्ति तमांसि पुंसां

नारायणो वसति यत्र सशङ्खचक्रः ।

यन्मण्डलं श्रुतिगतं प्रणमन्ति विप्राः

तस्मै नमो वकुलभूषण भास्कराय ॥ ४ ॥

पत्युः श्रियः प्रसादेन प्राप्त सार्वज्ञ सम्पदम् ।

प्रपन्न जनकूटस्थं प्रपद्ये श्रीपराङ्कुशम् ॥ ५ ॥

शठकोपमुनिं वन्दे शठानां बुद्धिः दूषकम् ।

अज्ञानां ज्ञानजनकं तिन्त्रिणीमूल संश्रयम् ॥ ६ ॥

वकुलाभरणं वन्दे जगदाभरणं मुनिम् ।

यश्श्रुतेरुत्तरं भागं चक्रे द्राविड भाषया ॥ ७ ॥

नमज्जनस्य चित्त भित्ति भक्ति चित्र तूलिका

भवाहि वीर्यभञ्जने नरेन्द्र मन्त्र यन्त्रणा ।

प्रपन्न लोक कैरव प्रसन्न चारु चन्द्रिका

शठारि हस्तमुद्रिका हठाद्धुनोतु मे तमः ॥ ८ ॥

वकुलालङ्कृतं श्रीमच्छठकोप पदद्वयम् ।

अस्मत्कुलधनं भोग्यमस्तु मे मूर्ध्नि भूषणम् ॥ ९ ॥

इति श्रीपराशरभट्टराचार्य कृत श्री पराङ्कुशाष्टकम् ।