अष्टकम्

श्री नन्दकुमाराष्टकम्

परिचय

श्री नन्दकुमाराष्टकम् को अष्टकम् के रूप में प्रस्तुत किया गया है, जो श्लोकों की एक केंद्रित श्रृंखला से जुड़ी एक भक्ति-स्तुति है। यह मार्गदर्शिका संदर्भ देती है और पाठ या व्याख्या का कोई एक निश्चित ढंग नहीं बताती।

पाठ

सुन्दरगोपालं उरवनमालं नयनविशालं दुःखहरं

वृन्दावनचन्द्रं आनन्दकन्दं परमानन्दं धरणिधरम् ।

वल्लभघनश्यामं पूर्णकामं आत्यभिरामं प्रीतिकरं

भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम् ॥ १ ॥

सुन्दरवारिजवदनं निर्जितमदनं आनन्दसदनं मुकुटधरं

गुञ्जाकृतिहारं विपिनविहारं परमोदारं चीरहरम् ।

वल्लभपटपीतं कृतमुपवीतं करनवनीतं विबुधवरं

भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम् ॥ २ ॥

शोभितमुखधूलं यमुनाकूलं निपट अतूलं सुखदतरं

मुखमण्डितरेणुं चारितधेनुं वादितवेणुं मधुरसुरम् ।

वल्लभमतिविमलं शुभपदकमलं नखरुचि अमलं तिमिरहरं

भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम् ॥ ३ ॥

शिरमुकुटसुदेशं कुञ्चितकेशं नटवरवेषं कामवरं

मायाकृतमनुजं हलधर अनुजं प्रतिहतदनुजं भारहरम् ।

वल्लभव्रजपालं सुभगसुचालं हितमनुकालं भाववरं

भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम् ॥ ४ ॥

इन्दीवरभासं प्रकटसरासं कुसुमविकासं वंशधरं

जितमन्मथमानं रूपनिधानं कृतकलगानं चित्तहरम् ।

वल्लभमृदुहासं कुञ्जनिवासं विविधविलासं केलिकरं

भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम् ॥ ५ ॥

अतिपरमप्रवीणं पालितदीनं भक्ताधीनं कर्मकरं

मोहनमतिधीरं फणिबलवीरं हतपरवीरं तरलतरम् ।

वल्लभव्रजरमणं वारिजवदनं हलधरशमनं शैलधरं

भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम् ॥ ६ ॥

जलधरद्युति अङ्गं ललितत्रिभङ्गं बहुकृतिरङ्गं रसिकवरं

गोकुलपरिवारं मदनाकारं कुञ्जविहारं गूढतरम् ।

वल्लभव्रजचन्द्रं सुभगसुछन्दं कृत आनन्दं भ्रान्तिहरं

भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम् ॥ ७ ॥

वन्दितयुगचरणं पावनकरणं जगदुद्धरणं विमलधरं

कालियशिरगमनं कृतफणिनमनं घातितयमनं मृदुलतरम् ।

वल्लभदुःखहरणं निर्मलचरणं अशरणशरणं मुक्तिकरं

भज नन्दकुमारं सर्वसुखसारं तत्त्वविचारं ब्रह्मपरम् ॥ ८ ॥

इति श्रीमद्वल्लभाचार्यविरचितं श्री नन्दकुमाराष्टकम् ॥

"देवनागरि" ,