स्तोत्र

श्री बृहस्पति अष्टोत्तरशतनाम स्तोत्रम्

श्री बृहस्पति अष्टोत्तरशतनाम स्तोत्रम्

परिचय

श्री बृहस्पति अष्टोत्तरशतनाम स्तोत्रम् को स्तोत्र के रूप में प्रस्तुत किया गया है, जो स्तुति का एक भक्ति-पाठ है। यह मौलिक मार्गदर्शिका इसके विषय को समझने और परंपरा का सम्मान करते हुए आगे बढ़ने का स्थान देती है।

पाठ

गुरुर्गुणवरो गोप्ता गोचरो गोपतिप्रियः ।

गुणी गुणवतां श्रेष्ठो गुरूणां गुरुरव्ययः ॥ १ ॥

जेता जयन्तो जयदो जीवोऽनन्तो जयावहः ।

आङ्गीरसोऽध्वरासक्तो विविक्तोऽध्वरकृत्परः ॥ २ ॥

वाचस्पतिर्वशी वश्यो वरिष्ठो वाग्विचक्षणः ।

चित्तशुद्धिकरः श्रीमान् चैत्रः चित्रशिखण्डिजः ॥ ३ ॥

बृहद्रथो बृहद्भानुर्बृहस्पतिरभीष्टदः ।

सुराचार्यः सुराराध्यः सुरकार्यहितङ्करः ॥ ४ ॥

गीर्वाणपोषको धन्यो गीष्पतिर्गिरिशोऽनघः ।

धीवरो धिषणो दिव्यभूषणो देवपूजितः ॥ ५ ॥

धनुर्धरो दैत्यहन्ता दयासारो दयाकरः ।

दारिद्र्यनाशको धन्यो दक्षिणायनसम्भवः ॥ ६ ॥

धनुर्मीनाधिपो देवो धनुर्बाणधरो हरिः ।

आङ्गीरसाब्जसञ्जातः आङ्गीरसकुलोद्भवः ॥ ७ ॥

सिन्धुदेशाधिपो धीमान् स्वर्णवर्णश्चतुर्भुजः ।

हेमाङ्गदो हेमवपुर्हेमभूषणभूषितः ॥ ८ ॥

पुष्यनाथः पुष्यरागमणिमण्डलमण्डितः ।

काशपुष्पसमानाभः कलिदोषनिवारकः ॥ ९ ॥

इन्द्रादिदेवोदेवेशो देवताभीष्टदायकः ।

असमानबलः सत्त्वगुणसम्पद्विभासुरः ॥ १० ॥

भूसुराभीष्टदो भूरियशः पुण्यविवर्धनः ।

धर्मरूपो धनाध्यक्षो धनदो धर्मपालनः ॥ ११ ॥

सर्ववेदार्थतत्त्वज्ञः सर्वापद्विनिवारकः ।

सर्वपापप्रशमनः स्वमतानुगतामरः ॥ १२ ॥

ऋग्वेदपारगो ऋक्षराशिमार्गप्रचारकः ।

सदानन्दः सत्यसन्धः सत्यसङ्कल्पमानसः ॥ १३ ॥

सर्वागमज्ञः सर्वज्ञः सर्ववेदान्तविद्वरः ।

ब्रह्मपुत्रो ब्राह्मणेशो ब्रह्मविद्याविशारदः ॥ १४ ॥

समानाधिकनिर्मुक्तः सर्वलोकवशंवदः ।

ससुरासुरगन्धर्ववन्दितः सत्यभाषणः ॥ १५ ॥

नमः सुरेन्द्रवन्द्याय देवाचार्याय ते नमः ।

नमस्तेऽनन्तसामर्थ्य वेदसिद्धान्तपारगः ॥ १६ ॥

सदानन्द नमस्तेऽस्तु नमः पीडाहराय च ।

नमो वाचस्पते तुभ्यं नमस्ते पीतवाससे ॥ १७ ॥

नमोऽद्वितीयरूपाय लम्बकूर्चाय ते नमः ।

नमः प्रहृष्टनेत्राय विप्राणां पतये नमः ॥ १८ ॥

इति श्री बृहस्पति अष्टोत्तरशतनाम स्तोत्रम् ।

– अधिकपाठः –

नमो भार्गवशिष्याय विपन्नहितकारिणे ।

नमस्ते सुरसैन्यानां विपत्तित्राणहेतवे ॥ १९ ॥

बृहस्पतिः सुराचार्यो दयावान् शुभलक्षणः ।

लोकत्रयगुरुः श्रीमान् सर्वगः सर्वतोविभुः ॥ २० ॥

सर्वेशः सर्वदातुष्टः सर्वदः सर्वपूजितः ।

अक्रोधनो मुनिश्रेष्ठो नीतिकर्ता जगत्पिता ॥ २१ ॥

विश्वात्मा विश्वकर्ता च विश्वयोनिरयोनिजः ।

भूर्भुवोधनदाता च भर्ताजीवो महाबलः ॥ २२ ॥

बृहस्पतिः काश्यपेयो दयावान् शुभलक्षणः ।

अभीष्टफलदः श्रीमान् शुभग्रह नमोऽस्तु ते ॥ २३ ॥

बृहस्पतिः सुराचार्यो देवासुरसुपूजितः ।

आचार्योदानवारिश्च सुरमन्त्री पुरोहितः ॥ २४ ॥

कालज्ञः कालऋग्वेत्ता चित्तगश्च प्रजापतिः ।

विष्णुः कृष्णः सदासूक्ष्मः प्रतिदेवोज्ज्वलग्रहः ॥ २५ ॥