स्तोत्र

श्री ब्रह्म स्तोत्रम् (हिरण्यकशिपु कृतम्)

श्री ब्रह्म स्तोत्रम् (हिरण्यकशिपु कृतम्)

परिचय

श्री ब्रह्म स्तोत्रम् (हिरण्यकशिपु कृतम्) को स्तोत्र के रूप में प्रस्तुत किया गया है, जो स्तुति का एक भक्ति-पाठ है। यह मौलिक मार्गदर्शिका इसके विषय को समझने और परंपरा का सम्मान करते हुए आगे बढ़ने का स्थान देती है।

पाठ

हिरण्यकशिपुरुवाच ।

कल्पान्ते कालसृष्टेन योऽन्धेन तमसाऽऽवृतम् ।

अभिव्यनग्जगदिदं स्वयं ज्योतिः स्वरोचिषा ॥ १ ॥

आत्मना त्रिवृता चेदं सृजत्यवति लुम्पति ।

रजःसत्त्वतमोधाम्ने पराय महते नमः ॥ २ ॥

नम आद्याय बीजाय ज्ञानविज्ञानमूर्तये ।

प्राणेन्द्रियमनोबुद्धिविकारैर्व्यक्तिमीयुषे ॥ ३ ॥

त्वमीशिषे जगतस्तस्थुषश्च

प्राणेन मुख्येन पतिः प्रजानाम् ।

चित्तस्य चित्तेर्मन इन्द्रियाणां

पतिर्महान् भूतगुणाशयेशः ॥ ४ ॥

त्वं सप्ततन्तून् वितनोषि तन्वा

त्रय्या चतुर्होत्रकविद्यया च ।

त्वमेव आत्माऽऽत्मवतामनादि-

-रनन्तपारः कविरन्तरात्मा ॥ ५ ॥

त्वमेव कालोऽनिमिषो जनाना-

-मायुर्लवाद्यावयवैः क्षिणोषि ।

कूटस्थ आत्मा परमेष्ठ्यजो महां-

-स्त्वं जीवलोकस्य च जीव आत्मा ॥ ६ ॥

त्वत्तः परं नापरमप्यनेज-

-देजच्च किञ्चिद्व्यतिरिक्तमस्ति ।

विद्याः कलास्ते तनवश्च सर्वा

हिरण्यगर्भोऽसि बृहत् त्रिपृष्ठः ॥ ७ ॥

व्यक्तं विभो स्थूलमिदं शरीरं

येनेन्द्रियप्राणमनोगुणांस्त्वम् ।

भुङ्क्षे स्थितो धामनि पारमेष्ठ्ये

अव्यक्त आत्मा पुरुषः पुराणः ॥ ८ ॥

अनन्ताव्यक्तरूपेण येनेदमखिलं ततम् ।

चिदचिच्छक्तियुक्ताय तस्मै भगवते नमः ॥ ९ ॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे सप्तमस्कन्धे तृतीयोऽध्याये हिरण्यकशिपु कृत श्री ब्रह्म स्तोत्रम् ।

"देवनागरि" ,