अष्टकम्

श्रीमच्छङ्कराचार्य स्तुत्यष्टकम्

श्रीमच्छङ्कराचार्य स्तुत्यष्टकम्

परिचय

श्रीमच्छङ्कराचार्य स्तुत्यष्टकम् को अष्टकम् के रूप में प्रस्तुत किया गया है, जो श्लोकों की एक केंद्रित श्रृंखला से जुड़ी एक भक्ति-स्तुति है। यह मार्गदर्शिका संदर्भ देती है और पाठ या व्याख्या का कोई एक निश्चित ढंग नहीं बताती।

पाठ

(श्रीमच्छङ्करभगवच्चरण स्तुत्यष्टकम्)

श्रुतीनामा क्रीडः प्रथितपरहंसो चितगति-

र्निजे सत्ये धाम्नि त्रिजगदति वर्तिन्यभिरतः ।

असौ ब्रह्मेवास्मिन्न खलु विशये किं तु कलये [**विषये**]

बृहेरर्थं साक्षादनुपचरितं केवलतया ॥ १ ॥

मितं पादेनैव त्रिभुवनमिहैकेन महसा

विशुद्धं तत्सत्वं स्थितिजनिलयेष्वप्यनुगतम् ।

दशाकारातीतंस्वमहिमनिनिर्वेदरमणं

ततस्तं तद्विष्णोः परमपदमाख्यातिनिगमः ॥ २ ॥

न भूतेष्वासङ्गः क्वचन नगवाचाविहरणं

न भूत्या संसर्गो न परिचितता भोगिभिरपि ।

तदप्याम्नायान्त-स्त्रिपुरदहनात्केवलदशा

तुरीयं निर्द्वन्द्वं शिवमतितरां वर्णयति तम् ॥ ३ ॥

न धर्मस्सौवर्णो न पुरुषफलेषु प्रवणता

न चैवाहोरात्र स्फुरदरियुतः पार्थिवरथः ।

असाहाये नैवं सती विततपुर्यष्टकजये

कथं तन्नब्रूयान्निगम निकुरम्बः परशिवम् ॥ ४ ॥

दुःखसार दुरन्त दुष्कृतघनां दुस्संसृति प्रावृषं

दुर्वारामिह दारुणां परिहरन्दूरा दुदाराशयः ।

उच्चण्डप्रतिपक्षपण्डितयशो नालीकनालाङ्कुर-

ग्रासो हंसकुलावतंसपदभाक्सन्मानसे क्रीडति ॥ ५ ॥

क्षीरं ब्रह्म जगच्च नीरमुभयं तद्योगमभ्यागतं

दुर्भेदं त्वितरेतरं चिरतरं सम्यग्विभक्तीकृतम् ।

येनाशेषविशेषदोहलहरी मासेदुषीं शेमुषीं

सोयं शीलवतां पुनाति परमो हंसोद्विजात्यग्रणीः ॥ ६ ॥

नीरक्षीरनयेन तथ्यवितथे सम्पिण्डिते पण्डितै-

र्दुर्बोधे सकलैर्विवेचयति यः श्रीशङ्कराख्योमुनिः ।

हंसोयं परमोस्तु ये पुनरिहा शक्तास्समस्तास्स्थिता

जृंभान्निम्बफलाशनैकरसिकान् काकानमून्मन्महे ॥ ७ ॥

दृष्टिं यं प्रगुणीकरोति तमसा बाह्येन मन्दीकृतां

नालिकप्रियतां प्रयाति भजते मित्रत्वमव्याहतम् ।

विश्वस्योपकृते विलुम्पति सुहृच्चक्रस्य चार्तिं घनां

हंसस्सोयमभिव्यनक्ति महतां जिज्ञास्यमर्थंमुहुः ॥ ८ ॥

इति श्रीविद्यारण्यमुनिरचितं श्रीमच्छङ्कराचार्यस्तुत्यष्टकम् ।