स्तोत्र

षोडशायुध स्तोत्रम्

परिचय

षोडशायुध स्तोत्रम् को स्तोत्र के रूप में प्रस्तुत किया गया है, जो स्तुति का एक भक्ति-पाठ है। यह मौलिक मार्गदर्शिका इसके विषय को समझने और परंपरा का सम्मान करते हुए आगे बढ़ने का स्थान देती है।

पाठ

स्वसङ्कल्पकलाकल्पैरायुधैरायुधेश्वरः ।

जुष्टः षोडशभिर्दिव्यैर्जुषतां वः परः पुमान् ॥ १ ॥

यदायत्तं जगच्चक्रं कालचक्रं च शाश्वतम् ।

पातु वस्तत् परं चक्रं चक्ररूपस्य चक्रिणः ॥ २ ॥

यत्प्रसूति शतैरासन् रुद्राः परशुलाञ्छनाः ।

स दिव्यो हेतिराजस्य परशुः परिपातु वः ॥ ३ ॥

हेलया हेतिराजेन यस्मिन् दैत्याः समुद्धृते ।

शकुन्ता इव धावन्ति स कुन्तः पालयेत वः ॥ ४ ॥

दैत्यदानवमुख्यानां दण्ड्यानां येन दण्डनम् ।

हेतिदण्डेशदण्डोऽसौ भवतां दण्डयेद्द्विषः ॥ ५ ॥

अनन्यान्वयभक्तानां रुन्धन्नाशामतङ्गजान् ।

अनङ्कुशविहारो वः पातु हेतीश्वराङ्कुशः ॥ ६ ॥

सम्भूय शलभायन्ते यत्र पापानि देहिनाम् ।

स पातु शतवक्त्राग्निहेतिर्हेतीश्वरस्य वः ॥ ७ ॥

अविद्यां स्वप्रकाशेन विद्यारूपश्छिनत्ति यः ।

स सुदर्शननिस्त्रिंशः सौतु वस्तत्त्वदर्शनम् ॥ ८ ॥

क्रियाशक्तिगुणो विष्णोर्यो भवत्यतिशक्तिमान् ।

अकुण्ठशक्तिः सा शक्तिरशक्तिं वारयेत वः ॥ ९ ॥

तारत्वं यस्य संस्थाने शब्दे च परिदृश्यते ।

प्रभोः प्रहरणेन्द्रस्य पाञ्चजन्यः स पातु वः ॥ १० ॥

यं सात्त्विकमहङ्कारमामनन्त्यक्षसायकम् ।

अव्याद्वश्चक्ररूपस्य तद्धनुः शार्ङ्गधन्वनः ॥ ११ ॥

आयुधेन्द्रेण येनैव विश्वसर्गो विरच्यते ।

स वः सौदर्शनः कुर्यात् पाशः पाशविमोचनम् ॥ १२ ॥

विहारो येन देवस्य विश्वक्षेत्रकृषीवलः ।

व्यज्यते तेन सीरेण नासीरविजयोऽस्तु वः ॥ १३ ॥

आयुधानामहं वज्रं इत्यगीयत यः स वः ।

अव्याद्धेतीशवज्रोऽसावदधीच्यस्थिसम्भवः ॥ १४ ॥

विश्वसंहृतिशक्तिर्या विश्रुता बुद्धिरूपिणी ।

सा वः सौदर्शनी भूयाद्गदप्रशमनी गदा ॥ १५ ॥

यात्यतिक्षोदशालित्वं मुसलो येन तेन वः ।

हेतीशमुसलेनाशु भिद्यतां मोहमौसलम् ॥ १६ ॥

शूलिदृष्टमनोर्वाच्यो येन शूलयति द्विषः ।

भवतां तेन भवतात् त्रिशूलेन विशूलता ॥ १७ ॥

अस्त्रग्रामस्य कृत्स्नस्य प्रसूतिं यं प्रचक्षते ।

सोऽव्यात् सुदर्शनो विश्वं आयुधैः षोडशायुधः ॥ १८ ॥

श्रीमद्वेङ्कटनाथेन श्रेयसे भूयसे सताम् ।

कृतेयमायुधेन्द्रस्य षोडशायुधसंस्तुतिः ॥ १९ ॥

इति श्रीवेदान्तदेशिक विरचितं षोडशायुध स्तोत्रम् ॥