अष्टकम्

पादुकाष्टकम्

परिचय

पादुकाष्टकम् को अष्टकम् के रूप में प्रस्तुत किया गया है, जो श्लोकों की एक केंद्रित श्रृंखला से जुड़ी एक भक्ति-स्तुति है। यह मार्गदर्शिका संदर्भ देती है और पाठ या व्याख्या का कोई एक निश्चित ढंग नहीं बताती।

पाठ

श्रीसमञ्चितमव्ययं परमप्रकाशमगोचरं

भेदवर्जितमप्रमेयमनन्तमुझ्झितकल्मषम् ।

निर्मलं निगमान्तमद्भुतमप्यतर्क्यमनुत्तमं

प्रातरेव हि मानसे गुरुपादुकाद्वयमाश्रये ॥ १ ॥

नादबिन्दुकलात्मकं दशनादवेदविनोदितं

मन्त्रराजपराजितं निजमण्डलान्तरभासितम् ।

पञ्चवर्णमखण्डमद्भुतमादिकारणमच्युतं

प्रातरेव हि मानसे गुरुपादुकाद्वयमाश्रये ॥ २ ॥

हन्तचारुमखण्डनादमनेकवर्णमरूपकं

शब्दजालमयं चराचरजन्तुदेहनिरासिनम् ।

चक्रराजमनाहतोद्भवमेघवर्णमतत्परं

प्रातरेव हि मानसे गुरुपादुकाद्वयमाश्रये ॥ ३ ॥

बुद्धिरूपमबद्धकं त्रिदैवकूटस्थनिवासिनं

निश्चयं निरतप्रकाशमनेकसद्रुचिरूपकम् ।

पङ्कजान्तरखेलनं निजशुद्धसख्यमगोचरं

प्रातरेव हि मानसे गुरुपादुकाद्वयमाश्रये ॥ ४ ॥

पञ्च पञ्च हृषीकदेहमनश्चतुष्क परस्परं

पञ्चभूतनिकामषट्कसमीरशब्दमभीकरम् ।

पञ्चकोशगुणत्रयादिसमस्तधर्मविलक्षणं

प्रातरेव हि मानसे गुरुपादुकाद्वयमाश्रये ॥ ५ ॥

पञ्चमुद्रसुलक्ष्यदर्शनभावमात्रनिरूपणं

विद्युदादिदगद्धगितविनोदकान्ति विवर्तनम् ।

चिन्मयत्रयवर्तिनं सदसद्विवेकममायिकं

प्रातरेव हि मानसे गुरुपादुकाद्वयमाश्रये ॥ ६ ॥

पञ्चवर्णशुकं समस्तरुचिर्विचित्रविचारिणं

चन्द्रसूर्यचिदाग्निमण्डलमण्डितं घनचिन्मयम् ।

चित्कलापरिपूर्णमण्डलचित्समाधिनिरीक्षितं

प्रातरेव हि मानसे गुरुपादुकाद्वयमाश्रये ॥ ७ ॥

स्थूलसूक्ष्मसकारणान्तर खेलनं परिपालनं

विश्वतैजपप्राज्ञचेतसमन्तरात्मनिजस्थितिम् ।

सर्वकारणमीश्वरं निटलान्तरालविहारिणं

प्रातरेव हि मानसे गुरुपादुकाद्वयमाश्रये ॥ ८ ॥

तप्तकाञ्चनदीप्यमान महानुरूपमरूपकं

चन्द्रकान्तरतारकैरवमुज्ज्वलं परमं पदम् ।

नीलनीरदमध्यमस्थितविद्युदाभविभासितं

प्रातरेव हि मानसे गुरुपादुकाद्वयमाश्रये ॥ ९ ॥

इति पादुकाष्टकम् ।