अष्टकम्

दीनबन्ध्वष्टकम्

परिचय

दीनबन्ध्वष्टकम् को अष्टकम् के रूप में प्रस्तुत किया गया है, जो श्लोकों की एक केंद्रित श्रृंखला से जुड़ी एक भक्ति-स्तुति है। यह मार्गदर्शिका संदर्भ देती है और पाठ या व्याख्या का कोई एक निश्चित ढंग नहीं बताती।

पाठ

यस्मादिदं जगदुदेति चतुर्मुखाद्यं

यस्मिन्नवस्थितमशेषमशेषमूले ।

यत्रोपयाति विलयं च समस्तमन्ते

दृग्गोचरो भवतु मेऽद्य स दीनबन्धुः ॥ १ ॥

चक्रं सहस्रकरचारु करारविन्दे

गुर्वी गदा दरवरश्च विभाति यस्य ।

पक्षीन्द्रपृष्ठपरिरोपितपादपद्मो

दृग्गोचरो भवतु मेऽद्य स दीनबन्धुः ॥ २ ॥

येनोद्धृता वसुमती सलिले निमग्ना

नग्ना च पाण्डववधूः स्थगिता दुकूलैः ।

सम्मोचितो जलचरस्य मुखाद्गजेन्द्रो

दृग्गोचरो भवतु मेऽद्य स दीनबन्धुः ॥ ३ ॥

यस्यार्द्रदृष्टिवशतस्तु सुराः समृद्धिं

कोपेक्षणेन दनुजा विलयं व्रजन्ति ।

भीताश्चरन्ति च यतोऽर्कयमानिलाद्याः

दृग्गोचरो भवतु मेऽद्य स दीनबन्धुः ॥ ४ ॥

गायन्ति सामकुशला यमजं मखेषु

ध्यायन्ति धीरमतयो यतयो विविक्ते ।

पश्यन्ति योगिपुरुषाः पुरुषं शरीरे

दृग्गोचरो भवतु मेऽद्य स दीनबन्धुः ॥ ५ ॥

आकाररूपगुणयोगविवर्जितोऽपि

भक्तानुकम्पननिमित्तगृहीतमूर्तिः ।

यः सर्वगोऽपि कृतशेषशरीरशय्यो

दृग्गोचरो भवतु मेऽद्य स दीनबन्धुः ॥ ६ ॥

यस्याङ्घ्रिपङ्कजमनिद्रमुनीन्द्रबृन्दै-

-राराध्यते भवदवानलदाहशान्त्यै ।

सर्वापराधमविचिन्त्य ममाखिलात्मा

दृग्गोचरो भवतु मेऽद्य स दीनबन्धुः ॥ ७ ॥

यन्नामकीर्तनपरः श्वपचोऽपि नूनं

हित्वाखिलं कलिमलं भुवनं पुनाति ।

दग्ध्वा ममाघमखिलं करुणेक्षणेन

दृग्गोचरो भवतु मेऽद्य स दीनबन्धुः ॥ ८ ॥

दीनबन्ध्वष्टकं पुण्यं ब्रह्मानन्देन भाषितम् ।

यः पठेत् प्रयतो नित्यं तस्य विष्णुः प्रसीदति ॥ ९ ॥

इति श्रीमत्परमहंस स्वामि ब्रह्मानन्द विरचितं दीनबन्ध्वष्टकम् ।