Devotional reading

Skandopanishad

About

This original guide introduces Skandopanishad and the astrological language named in its title. It is an educational overview, not a personal reading or prediction.

Hymn text

यत्रासम्भिन्नतां याति स्वातिरिक्तभिदाततिः ।

संविन्मात्रं परं ब्रह्म तत्स्वमात्रं विजृम्भते ॥

ओं सह नाववतु । सह नौ भुनक्तु । सह वीर्यं करवावहै । तेजस्वि नावधीतमस्तु मा विद्विषावहै । ओं शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

अच्युतोऽस्मि महादेव तव कारुण्यलेशतः ।

विज्ञानघन एवास्मि शिवोऽस्मि किमतः परम् ॥ १ ॥

न निजं निजवद्भात्यन्तःकरणजृम्भणात् ।

अन्तःकरणनाशेन संविन्मात्रस्थितो हरिः ॥ २ ॥

संविन्मात्रस्थितश्चाहमजोऽस्मि किमतः परम् ।

व्यतिरिक्तं जडं सर्वं स्वप्नवच्च विनश्यति ॥ ३ ॥

चिज्जडानां तु यो द्रष्टा सोऽच्युतो ज्ञानविग्रहः ।

स एव हि महादेवः स एव हि महाहरिः ॥ ४ ॥

स एव हि ज्योतिषां ज्योतिः स एव परमेश्वरः ।

स एव हि परं ब्रह्म तद्ब्रह्माहं न संशयः ॥ ५ ॥

जीवः शिवः शिवो जीवः स जीवः केवलः शिवः ।

तुषेण बद्धो व्रीहिः स्यात्तुषाभावेन तण्डुलः ॥ ६ ॥

एवं बद्धस्तथा जीवः कर्मनाशे सदाशिवः ।

पाशबद्धस्तथा जीवः पाशमुक्तः सदाशिवः ॥ ७ ॥

शिवाय विष्णुरूपाय शिवरूपाय विष्णवे ।

शिवस्य हृदयं विष्णुर्विष्णोश्च हृदयं शिवः ॥ ८ ॥

यथा शिवमयो विष्णुरेवं विष्णुमयः शिवः ।

यथान्तरं न पश्यामि तथा मे स्वस्तिरायुषि ॥ ९ ॥

यथान्तरं न भेदाः स्युः शिवकेशवयोस्तथा ।

देहो देवालयः प्रोक्तः स जीवः केवलः शिवः ।

त्यजेदज्ञाननिर्माल्यं सोऽहं‍भावेन पूजयेत् ॥ १० ॥

अभेददर्शनं ज्ञानं ध्यानम् निर्विषयं मनः ।

स्नानं मनोमलत्यागः शौचमिन्द्रियनिग्रहः ॥ ११ ॥

ब्रह्मामृतं पिबेद्भैक्ष्यमाचरेद्देहरक्षणे ।

वसेदेकान्तिको भूत्वा चैकान्ते द्वैतवर्जिते ॥ १२ ॥

इत्येवमाचरेद्धीमान्स एवं मुक्तिमाप्नुयात् ।

श्रीपरमधाम्ने स्वस्ति चिरायुष्योन्नम इति ॥ १३ ॥

विरिञ्चिनारायणशङ्करात्मकं

नृसिंह देवेश तव प्रसादतः ।

अचिन्त्यमव्यक्तमनन्तमव्ययं

वेदात्मकं ब्रह्म निजं विजानते ॥ १४ ॥

तद्विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः । दिवीव चक्षुराततम् । तद्विप्रासो विपन्यवो जागृवांसः समिन्धते । विष्णोर्यत्परमं पदम् । इत्येतन्निर्वाणानुशासनमिति वेदानुशासनमिति वेदानुशासनमित्युपनिषत् ॥ १५ ॥

ओं सह नाववतु । सह नौ भुनक्तु । सह वीर्यं करवावहै । तेजस्वि नावधीतमस्तु मा विद्विषावहै । ओं शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

इति स्कन्दोपनिषत्समाप्ता ।