Devotional reading

Daya Satakam

About

This original guide introduces Daya Satakam and the astrological language named in its title. It is an educational overview, not a personal reading or prediction.

Hymn text

प्रपद्ये तं गिरिं प्रायः श्रीनिवासानुकम्पया ।

इक्षुसारस्रवन्त्येव यन्मूर्त्या शर्करायितम् ॥ १ ॥

विगाहे तीर्थबहुलां शीतलां गुरुसन्ततिम् ।

श्रीनिवासदयाम्भोधिपरीवाहपरम्पराम् ॥ २ ॥

कृतिनः कमलावासकारुण्यैकान्तिनो भजे ।

धत्ते यत्सूक्तिरूपेण त्रिवेदी सर्वयोग्यताम् ॥ ३ ॥

पराशरमुखान्वन्दे भगीरथनये स्थितान् ।

कमलाकान्तकारुण्यगङ्गाप्लावितमद्विधान् ॥ ४ ॥

अशेषविघ्नशमनमनीकेश्वरमाश्रये ।

श्रीमतः करुणाम्भोधौ शिक्षास्रोत इवोत्थितम् ॥ ५ ॥

समस्तजननीं वन्दे चैतन्यस्तन्यदायिनीम् ।

श्रेयसीं श्रीनिवासस्य करुणामिव रूपिणीम् ॥ ६ ॥

वन्दे वृषगिरीशस्य महिषीं विश्वधारिणीम् ।

तत्कृपाप्रतिघातानां क्षमया वारणं यया ॥ ७ ॥

निशामयतु मां नीला यद्भोगपटलैर्ध्रुवम् ।

भावितं श्रीनिवासस्य भक्तदोषेष्वदर्शनम् ॥ ८ ॥

कमप्यनवधिं वन्दे करुणावरुणालयम् ।

वृषशैलतटस्थानां स्वयं व्यक्तिमुपागतम् ॥ ९ ॥

अकिञ्चननिधिं सूतिमपवर्गत्रिवर्गयोः ।

अञ्जनाद्रीश्वरदयामभिष्टौमि निरञ्जनाम् ॥ १० ॥

अनुचरशक्त्यादिगुणामग्रेसरबोधविरचितालोकाम् ।

स्वाधीनवृषगिरीशां स्वयं प्रभूतां प्रमाणयामि दयाम् ॥ ११ ॥

अपि निखिललोकसुचरितमुष्टिन्धयदुरितमूर्छनाजुष्टम् ।

सञ्जीवयतु दये मामञ्जनगिरिनाथरञ्जनी भवती ॥ १२ ॥

भगवति दये भवत्यां वृषगिरिनाथे समाप्लुते तुङ्गे ।

अप्रतिघमज्जनानां हस्तालम्बो मदागसां मृग्यः ॥ १३ ॥

कृपणजनकल्पलतिकां कृतापराधस्य निष्क्रियामाद्याम् ।

वृषगिरिनाथदये त्वां विदन्ति संसारतारिणीं विबुधाः ॥ १४ ॥

वृषगिरिगृहमेधिगुणा बोधबलैश्वर्यवीर्यशक्तिमुखाः ।

दोषा भवेयुरेते यदि नाम दये त्वया विनाभूताः ॥ १५ ॥

आसृष्टि सन्ततानामपराधानां निरोधिनीं जगतः ।

पद्मासहायकरुणे प्रतिसञ्चरकेलिमाचरसि ॥ १६ ॥

अचिदविशिष्टान्प्रलये जन्तूनवलोक्य जातनिर्वेदा ।

करणकलेबरयोगं वितरसि वृषशैलनाथकरुणे त्वम् ॥ १७ ॥

अनुगुणदशार्पितेन श्रीधरकरुणे समाहितस्नेहा ।

शमयसि तमः प्रजानां शास्त्रमयेन स्थिरप्रदीपेन ॥ १८ ॥

रुढा वृषाचलपतेः पादे मुखकान्तिपत्रलच्छाया ।

करुणे सुखयसि विनताङ्कटाक्षविटपैः करापचेयफलैः ॥ १९ ॥

नयने वृषाचलेन्दोस्तारामैत्रीं दधानया करुणे ।

दृष्टस्त्वयैव जनिमानपवर्गमकृष्टपच्यमनुभवति ॥ २० ॥

समयोपनतैस्तव प्रवाहैरनुकम्पे कृतसम्प्लवा धरित्री ।

शरणागतसस्यमालिनीयं वृषशैलेशकृषीवलं धिनोति ॥ २१ ॥

कलशोदधिसम्पदो भवत्याः करुणे सन्मतिमन्थसंस्कृतायाः ।

अमृतांशमवैमि दिव्यदेहं मृतसञ्जीवनमञ्जनाचलेन्दोः ॥ २२ ॥

जलधेरिव शीतता दये त्वं वृषशैलाधिपतेस्स्वभावभूता ।

प्रलयारभटींनटीं तदीक्षां प्रसभं ग्राहयसि प्रसक्तिलास्यम् ॥ २३ ॥

प्रणतप्रतिकूलमूलघाती प्रतिघः कोऽपि वृषाचलेश्वरस्य ।

कलमे यवसापचायनीत्या करुणे किङ्करतां तवोपयाति ॥ २४ ॥

अबहिष्कृतनिग्रहान्विदन्तः कमलाकान्तगुणान्स्वतन्त्रतादीन् ।

अविकल्पमनुग्रहं दुहानां भवतीमेव दये भजन्ति सन्तः ॥ २५ ॥

कमलानिलयस्त्वया दयालुः करुणे निष्करुणा निरूपणे त्वम् ।

अत एव हि तावकाश्रितानां दुरितानां भवति त्वदेव भीतिः ॥ २६ ॥

अतिलङ्घितशासनेष्वभीक्ष्णं वृषशैलाधिपतिर्विजृम्भितोष्मा ।

पुनरेव दये क्षमानिदानैर्भवतीमाद्रियते भवत्यधीनैः ॥ २७ ॥

करुणे दुरितेषु मामकेषु प्रतिकारान्तरदुर्जयेषु खिन्नः ।

कवचायितया त्वयैव शार्ङ्गी विजयस्थानमुपाश्रितो वृषाद्रिम् ॥ २८ ॥

मयि तिष्ठति दुष्कृतां प्रधाने मितदोषानितरान्विचिन्वती त्वम् ।

अपराधगणैरपूर्णकुक्षिः कमलाकान्तदये कथं भवित्री ॥ २९ ॥

अहमस्म्यपराधचक्रवर्ती करुणे त्वं च गुणेषु सार्वभौमी ।

विदुषी स्थितिमीदृशीं स्वयं मां वृषशैलेश्वरपादसात्कुरु त्वम् ॥ ३० ॥

अशिथिलकरणेऽस्मिन्नक्षतश्वासवृत्तौ

वपुषि गमनयोग्ये वासमासादयेयम् ।

वृषगिरिकटकेषु व्यञ्जयत्सु प्रतीतै-

र्मधुमथनदये त्वां वारिधाराविशेषैः ॥ ३१ ॥

अविदितनिजयोगक्षेममात्मानभिज्ञं

गुणलवरहितं मां गोप्तुकामा दये त्वम् ।

परवति चतुरैस्ते विभ्रमैः श्रीनिवासे

बहुमतिमनपायां विन्दसि श्रीधरण्योः ॥ ३२ ॥

फलवितरणदक्षं पक्षपातानभिज्ञं

प्रगुणमनुविधेयं प्राप्य पद्मासहायम् ।

महति गुणसमाजे मानपूर्वं दये त्वं

प्रतिवदसि यथार्हं पाप्मनां मामकानाम् ॥ ३३ ॥

अनुभवितुमघौघं नालमागामिकालः

प्रशमयितुमशेषं निष्क्रियाभिर्न शक्यम् ।

स्वयमिति हि दये त्वं स्वीकृतश्रीनिवासा

शिथिलितभवभीतिश्श्रेयसे जायसे नः ॥ ३४ ॥

अवतरणविशेषैरात्मलीलापदेशै-

रवमतिमनुकम्पे मन्दचित्तेषु विन्दन् ।

वृषभशिखरिनाथस्त्वन्निदेशेन नूनं

भजति चरणभाजां भाविनो जन्मभेदान् ॥ ३५ ॥

परहितमनुकम्पे भावयन्त्यां भवत्यां

स्थिरमनुपधि हार्दं श्रीनिवासो दधानः ।

ललितरुचिषु लक्ष्मीभूमिनीलासु नूनं

प्रथयति बहुमानं त्वत्प्रतिच्छन्दबुद्ध्या ॥ ३६ ॥

वृषगिरिसविधेषु व्याजतो वासभाजां

दुरितकलुषितानां दूयमाना दये त्वम् ।

करणविलयकाले कान्दिशीकस्मृतीनां

स्मरयसि बहुलीलं माधवं सावधाना ॥ ३७ ॥

दिशि दिशि गतिविद्भिर्देशिकैर्नीयमाना

स्थिरतरमनुकम्पे स्त्यानलग्ना गुणैस्त्वम् ।

परिगतवृषशैलं पारमारोपयन्ती

भवजलधिगतानां पोतपात्री भवित्री ॥ ३८ ॥

परिमितफलसङ्गात्प्राणिनः किम्पचाना

निगमविपणिमध्ये नित्यमुक्तानुषक्तम् ।

प्रसदनमनुकम्पे प्राप्तवत्यां भवत्यां

वृषगिरिहरिनीलं व्यञ्जितं निर्विशन्ति ॥ ३९ ॥

त्वयि बहुमतिहीनः श्रीनिवासानुकम्पे

जगति गतिमिहान्यां देवि सम्मन्यते यः ।

स खलु विबुधसिन्धौ सन्निकर्षे वहन्त्यां

शमयति मृगतृष्णावीचिकाभिः पिपासाम् ॥ ४० ॥

आज्ञां ख्यातिं धनमनुचरानाधिराज्यादिकं वा

काले दृष्ट्वा कमलवसतेरप्यकिञ्चित्कराणि ।

पद्माकान्तं प्रणिहितवतीं पालनेऽनन्यसाध्ये

साराभिज्ञा जगति कृतिनस्संश्रयन्ते दये त्वाम् ॥ ४१ ॥

प्राजापत्यप्रभृतिविभवं प्रेक्ष्य पर्यायदुःखं

जन्माकाङ्क्षन् वृषगिरिवने जग्मुषां तस्थुषां वा ।

आशासानाः कतिचन विभोः त्वत्परिष्वङ्गधन्यैः

अङ्गीकारं क्षणमपि दये हार्दतुङ्गैरपाङ्गैः ॥ ४२ ॥

नाभीपद्मस्फुरणसुभगा नव्यनीलोत्पलाभा

क्रीडाशैलं कमपि करुणे वृण्वती वेङ्कटाख्यम् ।

शीता नित्यं प्रसदनवती श्रद्धधानावगाह्या

दिव्या काचिज्जयति महती दीर्घिका तावकीना ॥ ४३ ॥

यस्मिन्दृष्टे तदितरसुखैर्गम्यते गोष्पदत्वं

सत्यं ज्ञानं त्रिभिरवधिभिर्मुक्तमानन्दसिन्धुम् ।

त्वत्स्वीकारात्तमिह कृतिनस्सूरिबृन्दानुभाव्यं

नित्यापूर्वं निधिमिव दये निर्विशन्त्यञ्जनाद्रौ ॥ ४४ ॥

सारं लब्ध्वा कमपि महतः श्रीनिवासाम्बुराशेः

काले काले घनरसवती कालिकेवानुकम्पे ।

व्यक्तोन्मेषा मृगपतिगिरौ विश्वमाप्याययन्ती

शीलोपज्ञं क्षरति भवती शीतलं सद्गुणौघम् ॥ ४५ ॥

भीमे नित्यं भवजलनिधौ मज्जतां मानवाना-

मालम्बार्थं वृषगिरिपतिस्त्वन्निदेशात्प्रयुङ्क्ते ।

प्रज्ञासारं प्रकृतिमहता मूलभागेन जुष्टं

शाखाभेदैस्सुभगमनघं शाश्वतं शास्त्रपाणिम् ॥ ४६ ॥

विद्वत्सेवाकतकनिकषैर्वीतपङ्काशयानां

पद्माकान्तः प्रणयति दये दर्पणं ते स्वशास्त्रम् ।

लीलादक्षां त्वदनवसरे लालयन्विप्रलिप्सां

मायाशास्त्राण्यपि शमयितुं त्वत्प्रपन्नप्रतीपान् ॥ ४७ ॥ [दमयितुं]

दैवात्प्राप्ते वृषगिरितटं देहिनि त्वन्निदाना-

त्स्वामिन्पाहीत्यवशवचने विन्दति स्वापमन्त्यम् ।

देवः श्रीमान् दिशति करुणे दृष्टिमिच्छंस्त्वदीया-

मुद्घातेन श्रुतिपरिषदामुत्तरेणाभिमुख्यम् ॥ ४८ ॥

श्रेयस्सूतिं सकृदपि दये सम्मतां यस्सखीं ते

शीतोदारामलभत जनः श्रीनिवासस्य दृष्टिम् ।

देवादीनामयमनृणतां देहवत्त्वेऽपि विन्द-

न्बन्धान्मुक्तो बलिभिरनघैः पूर्यते तत्प्रयुक्तैः ॥ ४९ ॥

दिव्यापाङ्गं दिशसि करुणे येषु सद्देशिकात्मा

क्षिप्रं प्राप्ता वृषगिरिपतिं क्षत्रबन्ध्वादयस्ते ।

विश्वाचार्या विधिशिवमुखास्स्वाधिकारोपरुद्धा

मन्ये माता जड इव सुते वत्सला मादृशे त्वम् ॥ ५० ॥

अतिकृपणोऽपि जन्तुरधिगम्य दये भवती-

मशिथिलधर्मसेतुपदवीं रुचिरामचिरात् ।

अमितमहोर्मिजालमतिलङ्घ्य भवाम्बुनिधिं

भवति वृषाचलेशपदपत्तननित्यधनी ॥ ५१ ॥

अभिमुखभावसम्पदभिसम्भविनां भविनां

क्वचिदुपलक्षिता क्वचिदभङ्गुरगूढगतिः ।

विमलरसावहा वृषगिरीशदये भवती

सपदि सरस्वतीव शमयत्यघमप्रतिघम् ॥ ५२ ॥

अपि करुणे जनस्य तरुणेन्दुविभूषणता-

मपि कमलासनत्वमपि धाम वृषाद्रिपतेः ।

तरतमतावशेन तनुते ननु ते विततिः

परहितवर्ष्मणा परिपचेलिमकेलिमती ॥ ५३ ॥

धृतभुवना दये त्रिविधगत्यनुकूलतरा

वृषगिरिनाथपादपरिरम्भवती भवती ।

अविदितवैभवाऽपि सुरसिन्धुरिवातनुते

सकृदवगाहमानमपतापमपापमपि ॥ ५४ ॥

निगमसमाश्रिता निखिललोकसमृद्धिकरी

भजदघकूलमुद्वहगतिः परितप्तहिता ।

प्रकटितहंसमत्स्यकमठाद्यवतारशता

विबुधसरिच्छ्रियं वृषगिरीशदये वहसि ॥ ५५ ॥

जगति मितम्पचा त्वदितरा तु दये तरला

फलनियमोज्झिता भवति सन्तपनाय पुनः ।

त्वमिह निरङ्कुशप्रशकनादिविभूतिमती

वितरसि देहिनां निरवधिं वृषशैलनिधिम् ॥ ५६ ॥

सकरुणलौकिकप्रभुपरिग्रहनिग्रहयो-

र्नियतिमुपाधिचक्रपरिवृत्तिपरम्परया ।

वृषभमहीधरेशकरुणे वितरङ्गयतां

श्रुतिमितसम्पदि त्वयि कथं भविता विशयः ॥ ५७ ॥

वृषगिरिकृष्णमेघजनितां जनितापहरां

त्वदभिमतिं सुवृष्टिमुपजीव्य निवृत्ततृषः ।

बहुषु जलाशयेषु बहुमानमपोह्य दये

न जहति सत्पथं जगति चातकवत्कृतिनः ॥ ५८ ॥

त्वदुदयतूलिकाभिरमुना वृषशैलजुषा

स्थिरतरशिल्पिनैव परिकल्पितचित्रधियः ।

यतिपतियामुनप्रभृतयः प्रथयन्ति दये

जगति हितं न नस्त्वयि भरन्यसनादधिकम् ॥ ५९ ॥

मृदुहृदये दये मृदितकामहिते महिते

धृतविबुधे बुधेषु विततात्मधुरे मधुरे ।

वृषगिरिसार्वभौमदयिते मयि ते महतीं

भवुकनिधे निधेहि भवमूलहरां लहरीम् ॥ ६० ॥

अकूपारैरेकोदकसमयवैतण्डिकजवै-

रनिर्वाप्यां क्षिप्रं क्षपयितुमविद्याख्यबडबाम् ।

कृपे त्वं तत्तादृक्प्रथिमवृषपृथ्वीधरपति-

स्वरूपद्वैगुण्यद्विगुणनिजबिन्दुः प्रभवसि ॥ ६१ ॥

विवित्सावेतालीविगमपरिशुद्धेऽपि हृदये

पटुप्रत्याहारप्रभृतिपुटपाकप्रचकिताः ।

नमन्तस्त्वां नारायणशिखरिकूटस्थकरुणे

निरुद्धत्वद्द्रोहा नृपतिसुतनीतिं न जहति ॥ ६२ ॥

अनन्याधीनस्सन्भवति परतन्त्रः प्रणमतां

कृपे सर्वद्रष्टा न गणयति तेषामपकृतिम् ।

पतिस्त्वत्पारार्थ्यं प्रथयति वृषक्ष्माधरपति-

र्व्यवस्थां वैयात्यादिति विघटयन्ती विहरसि ॥ ६३ ॥

अपां पत्युश्शत्रूनसहनमुनेर्धर्मनिगलं

कृपे काकस्यैकं हितमिति हिनस्ति स्म नयनम् ।

विलीनस्वातन्त्र्यो वृषगिरिपतिस्त्वद्विहृतिभि-

र्दिशत्येवं देवो जनितसुगतिं दण्डनगतिम् ॥ ६४ ॥

निषादानां नेता कपिकुलपतिः कापि शबरी

कुचेलः कुब्जा सा व्रजयुवतयो माल्यकृदिति ।

अमीषां निम्नत्वं वृषगिरिपतेरुन्नतिमपि

प्रभूतैस्स्रोतोभिः प्रसभमनुकम्पे शमयसि ॥ ६५ ॥

त्वया दृष्टस्तुष्टिं भजति परमेष्ठी निजपदे

वहन्मूर्तीरष्टौ विहरति मृडानीपरिबृढः ।

बिभर्ति स्वाराज्यं वृषशिखरिशृङ्गारिकरुणे

शुनासीरो देवासुरसमरनासीरसुभटः ॥ ६६ ॥

दये दुग्धोदन्वद्व्यतियुतसुधासिन्धुनयत-

स्त्वदाश्लेषान्नित्यं जनितमृतसञ्जीवनदशाः ।

स्वदन्ते दान्तेभ्यश्श्रुतिवदनकर्पूरगुलिका

विवृण्वन्तश्चित्तं वृषशिखरिविश्वम्भरगुणाः ॥ ६७ ॥

जगज्जन्मस्थेमप्रलयरचनाकेलिरसिको

विमुक्त्यैकद्वारं विघटितकवाटं प्रणयिनाम् ।

इति त्वय्यायत्तं द्वितयमुपधीकृत्य करुणे

विशुद्धानां वाचां वृषशिखरिनाथस्स्तुतिपदम् ॥ ६८ ॥

कलिक्षोभोन्मीलत्क्षितिकलुषकूलङ्कषजवै-

रनुच्छेदै रेतैरवटतटवैषम्यरहितैः ।

प्रवाहैस्ते पद्मासहचरपरिष्कारिणि कृपे

विकल्पन्तेऽनल्पा वृषशिखरिणो निर्झरगुणाः ॥ ६९ ॥

खिलं चेतोवृत्तेः किमिदमिति विस्मेरभुवनं

कृपे सिंहक्ष्माभृत्कृतमुखचमत्कारकरणम् ।

भरन्यासच्छन्नप्रबलवृजिनप्राभृतभृतां

प्रतिप्रस्थानं ते श्रुतिनगरशृङ्गाटकजुषः ॥ ७० ॥

त्रिविधचिदचित्सत्तास्थेमप्रवृत्तिनियामिका

वृषगिरिविभोरिच्छा सा त्वं परैरपराहता ।

कृपणभरभृत्किङ्कुर्वाणप्रभूतगुणान्तरा

वहसि करुणे वैचक्षण्यं मदीक्षणसाहसे ॥ ७१ ॥

वृषगिरिपतेर्हृद्या विश्वावतारसहायिनी

क्षपितनिखिलावद्या देवि क्षमादिनिषेविता ।

भुवनजननी पुंसां भोगापवर्गविधायिनी

वितमसि पदे व्यक्तिं नित्यां बिभर्षि दये स्वयम् ॥ ७२ ॥

स्वयमुदयिनस्सिद्धाद्याविष्कृताश्च शुभालया

विविधविभवव्यूहावासाः परं च पदं विभोः ।

वृषगिरिमुखेष्वेतेष्विच्छावधि प्रतिलब्धये

दृढविनिहिता निश्रेणिस्त्वं दये निजपर्वभिः ॥ ७३ ॥

हितमिति जगद्दृष्ट्या क्लुप्तैरक्लुप्तफलान्तरै-

रमतिविहितैरन्यैर्धर्मायितैश्च यदृच्छया ।

परिणतबहुच्छद्मा पद्मासहायदये स्वयं

प्रदिशसि निजाभिप्रेतं नः प्रशाम्यदपत्रपा ॥ ७४ ॥

अतिविधिशिवैरैश्वर्यात्मानुभूतिरसैर्जना-

नहृदयमिहोपच्छन्द्यैषामसङ्गदशार्थिनी ।

तृषितजनतातीर्थस्नानक्रमक्षपितैनसां

वितरसि दये वीतातङ्का वृषाद्रिपतेः पदम् ॥ ७५ ॥

वृषगिरिसुधासिन्धौ जन्तुर्दये निहितस्त्वया

भवभयपरीतापच्छित्त्यै भजन्नघमर्षणम् ।

मुषितकलुषो मुक्तेरग्रेसरैरभिपूर्यते

स्वयमुपनतैस्स्वात्मानन्दप्रभृत्यनुबन्धिभिः ॥ ७६ ॥

अनितरजुषामन्तर्मूलेऽप्यपायपरिप्लवे

कृतविदनघा विच्छिद्यैषां कृपे यमवश्यताम् ।

प्रपदनफलप्रत्यादेशप्रसङ्गविवर्जितं

प्रतिविधिमुपाधत्से सार्धं वृषाद्रिहितैषिणा ॥ ७७ ॥

क्षणविलयिनां शास्त्रार्थानां फलाय निवेशिते

पितृसुरगणे निर्वेशात्प्रागपि प्रलयं गते ।

अधिगतवृषक्ष्माभृन्नाथामकालवशंवदां

प्रतिभुवमिह व्याचख्युस्त्वां कृपे निरुपप्लवाम् ॥ ७८ ॥

त्वदुपसदनादद्य श्वो वा महाप्रलयेऽपि वा

वितरति निजं पादाम्भोजं वृषाचलशेखरः ।

तदिह करुणे तत्तत्क्रीडातरङ्गपरम्परा-

तरतमतया जुष्टायास्ते दुरत्ययतां विदुः ॥ ७९ ॥

प्रणिहितधियां त्वत्सम्पृक्ते वृषाद्रिशिखामणौ

प्रसृमरसुधाधाराकारा प्रसीदति भावना ।

दृढमिति दये दत्तास्वादं विमुक्तिवलाहकं

निभृतगरुतो निध्यायन्ति स्थिराशयचातकाः ॥ ८० ॥

कृपे विगतवेलया कृतसमग्रपोषैस्त्वया

कलिज्वलनदुर्गते जगति कालमेघायितम् ।

वृषक्षितिधरादिषु स्थितिपदेषु सानुप्लवै-

र्वृषाद्रिपतिविग्रहैर्व्यपगताखिलावग्रहैः ॥ ८१ ॥

प्रसूय विविधं जगत्तदभिवृद्धये त्वं दये

समीक्षणविचिन्तनप्रभृतिभिस्स्वयं तादृशैः ।

विचित्रगुणचित्रितां विविधदोषवैदेशिकीं

वृषाचलपतेस्तनुं विशसि मत्स्यकूर्मादिकाम् ॥ ८२ ॥

युगान्तसमयोचितं भजति योगनिद्रारसं

वृषक्षितिभृदीश्वरे विहरणक्रमाज्जाग्रति ।

उदीर्णचतुरर्णवीकदनवेदिनीं मेदिनीं

समुद्धृतवती दये त्वदभिजुष्टया दंष्ट्रया ॥ ८३ ॥

सटापटलभीषणे सरभसाट्‍टहासोद्भटे

स्फुरत्क्रुधि परिस्फुटभ्रुकुटिकेऽपि वक्त्रे कृते ।

दये वृषगिरीशितुर्दनुजडिम्भदत्तस्तना

सरोजसदृशा दृशा समुदिताकृतिर्दृश्यसे ॥ ८४ ॥

प्रसक्तमधुना विधिप्रणिहितैस्सपर्योदकै-

स्समस्तदुरितच्छिदा निगमगन्धिना त्वं दये ।

अशेषमविशेषतस्त्रिजगदञ्जनाद्रीशितु-

श्चराचरमचीकरश्चरणपङ्कजेनाङ्कितम् ॥ ८५ ॥

परश्वथतपोधनप्रथनसत्कृतूपाकृत-

क्षितीश्वरपशुक्षरत्क्षतजकुङ्कुमस्थासकैः ।

वृषाचलदयालुना ननु विहर्तुमालिप्यथाः

निधाय हृदये दये निहतरक्षितानां हितम् ॥ ८६ ॥

कृपे कृतजगद्धिते कृपणजन्तुचिन्तामणे

रमासहचरं तदा रघुधुरीणयन्त्या त्वया ।

व्यभज्यत सरित्पतिस्सकृदवेक्षणात्तत्क्षणा-

त्प्रकृष्टबहुपातकप्रशमहेतुना सेतुना ॥ ८७ ॥

कृपे परवतस्त्वया वृषगिरीशितुः क्रीडितं

जगद्धितमशेषतस्तदिदमित्थमर्थाप्यते ।

मदच्छलपरिच्युतप्रणतदुष्कृतप्रेक्षितै-

र्हतप्रबलदानवैर्हलधरस्य हेलाशतैः ॥ ८८ ॥

प्रभूतविबुधद्विषद्भरणखिन्नविश्वम्भरा-

भरापनयनच्छलात्त्वमवतार्य लक्ष्मीधरम् ।

निराकृतवती दये निगमसौधदीपश्रिया

विपश्चिदविगीतया जगति गीतयाऽन्धं तमः ॥ ८९ ॥

वृषाद्रिहयसादिनः प्रबलदोर्मरुत्प्रेङ्खित-

स्त्विषा स्फुटतटिद्गुणस्त्वदवसेकसंस्कारवान् ।

करिष्यति दये कलिप्रबलघर्मनिर्मूलनं

पुनः कृतयुगाङ्कुरं भुवि कृपाणधाराधरः ॥ ९० ॥

विश्वोपकारमिति नाम सदा दुहाना-

मद्यापि देवि भवतीमवधीरयन्तम् ।

नाथे निवेशय वृषाद्रिपतौ दये त्वं

न्यस्तस्वरक्षणभरं त्वयि मां त्वयैव ॥ ९१ ॥

नैसर्गिकेण तरसा करुणे नियुक्ता

निम्नेतरेऽपि मयि ते विततिर्यदि स्यात् ।

विस्मापयेद्वृषगिरीश्वरमप्यवार्या

वेलातिलङ्घनदशेव महाम्बुराशेः ॥ ९२ ॥

विज्ञातशासनगतिर्विपरीतवृत्त्या

वृत्रादिभिः परिचितां पदवीं भजामि ।

एवं विधे वृषगिरीशदये मयि त्वं

दीने विभोश्शमय दण्डधरत्वलीलाम् ॥ ९३ ॥

मासाहसोक्तिघनकञ्चुकवञ्चितान्यः

पश्यत्सु तेषु विदधाम्यतिसाहसानि ।

पद्मासहायकरुणे न रुणत्सि किं त्वं

घोरं कुलिङ्गशकुनेरिव चेष्टितं मे ॥ ९४ ॥

विक्षेपमर्हसि दये विपलायितेऽपि

व्याजं विभाव्य वृषशैलपतेर्विहारम् ।

स्वाधीनसत्वसरणिस्स्वयमत्र जन्तौ

द्राघीयसी दृढतरा गुणवागुरा त्वम् ॥ ९५ ॥

सन्तन्यमानमपराधगणं विचिन्त्य

त्रस्यामि हन्त भवतीं च विभावयामि ।

अह्नाय मे वृषगिरीशदये जहीमा-

माशीविषग्रहणकेलिनिभामवस्थाम् ॥ ९६ ॥

औत्सुक्यपूर्वमुपहृत्य महापराधा-

न्मातः प्रसादयितुमिच्छति मे मनस्त्वाम् ।

आलिह्य तान्निरवशेषमलब्धतृप्ति-

स्ताम्यस्यहो वृषगिरीशधृता दये त्वम् ॥ ९७ ॥

जह्याद्वृषाचलपतिः प्रतिघेऽपि न त्वां

घर्मोपतप्त इव शीतलतामुदन्वान् ।

सा मामरुन्तुदभरन्यसनानुवृत्ति-

स्तद्वीक्षणैः स्पृश दये तव केलिपद्मैः ॥ ९८ ॥

दृष्टेऽपि दुर्बलधियं दमनेऽपि दृप्तं

स्नात्वाऽपि धूलिरसिकं भजनेऽपि भीमम् ।

बद्ध्वा गृहाण वृषशैलपतेर्दये मां

त्वद्वारणं स्वयमनुग्रहशृङ्खलाभिः ॥ ९९ ॥

नातः परं किमपि मे त्वयि नाथनीयं

मातर्दये मयि कुरुष्व तथा प्रसादम् ।

बद्धादरो वृषगिरिप्रणयी यथाऽसौ

मुक्तानुभूतिमिह दास्यति मे मुकुन्दः ॥ १०० ॥

निस्सीमवैभवजुषां मिषतां गुणानां

स्तोतुर्दये वृषगिरीशगुणेश्वरीं त्वाम् ।

तैरेव नूनमवशैरभिनन्दितं मे

सत्यापितं तव बलादकुतोभयत्वम् ॥ १०१ ॥

अद्यापि तद्वृषगिरीशदये भवत्या-

मारम्भमात्रमनिदं प्रथमस्तुतीनाम् ।

सन्दर्शितस्वपरनिर्वहणा सहेथाः

मन्दस्य साहसमिदं त्वयि वन्दिनो मे ॥ १०२ ॥

प्रायो दये त्वदनुभावमहाम्बुराशौ

प्राचेतसप्रभृतयोऽपि परं तटस्थाः ।

तत्रावतीर्णमतलस्पृशमाप्लुतं मां

पद्मापतेः प्रहसनोचितमाद्रियेथाः ॥ १०३ ॥

वेदान्तदेशिकपदे विनिवेश्य बालं

देवो दयाशतकमेतदवादयन्माम् ।

वैहारिकेण विधिना समये गृहीतं

वीणाविशेषमिव वेङ्कटशैलनाथः ॥ १०४ ॥

अनवधिमधिकृत्य श्रीनिवासानुकम्पा-

मवितथविषयत्वाद्विश्वमव्रीलयन्ती ।

विविधकुशलनीवी वेङ्कटेशप्रसूता

स्तुतिरियमनवद्या शोभते सत्वभाजाम् ॥ १०५ ॥

शतकमिदमुदारं सम्यगभ्यस्यमानान्

वृषगिरिमधिरुह्य व्यक्तमालोकयन्ती ।

अनितरशरणानामाधिराज्येऽभिषिञ्चे-

च्छमितविमतपक्षा शार्ङ्गधन्वानुकम्पा ॥ १०६ ॥

विश्वानुग्रहमातरं व्यतिषजत्स्वर्गापवर्गां सुधा-

सध्रीचीमिव वेङ्कटेश्वरकविर्भक्त्या दयामस्तुत ।

पद्मानामिह यद्विधेयभगवत्सङ्कल्पकल्पद्रुमा-

ज्जञ्झामारुतधूतचूतनयतस्साम्पातिकोऽयं क्रमः ॥ १०७ ॥

कामं सन्तु मिथः करम्बितगुणावद्यानि पद्यानि नः

कस्यास्मिन् शतके सदम्बुकतके दोषश्रुतिं क्षाम्यति ।

निष्प्रत्यूहवृषाद्रिनिर्झरझरत्कारच्छलेनोच्चल-

द्दीनालम्बनदिव्यदम्पतिदयाकल्लोलकोलाहलः ॥ १०८ ॥

इति श्रीकवितार्किकसिंहस्य सर्वतन्त्रस्वतन्त्रस्य श्रीमद्वेङ्कटनाथस्य वेदान्ताचार्यस्य कृतिषु दयाशतकम् ।