Stotra

Ashwini Devata Stotram (Mahabharatam)

About

Ashwini Devata Stotram (Mahabharatam) is introduced as a stotra, a devotional hymn of praise. This original guide offers a place to explore its subject and approach the tradition with care.

Hymn text

प्रपूर्वगौ पूर्वजौ चित्रभानू

गिरावाशंसामि तपसा ह्यनन्तौ।

दिव्यौ सुपर्णौ विरजौ विमाना-

-वधिक्षिपन्तौ भुवनानि विश्वा ॥ १

हिरण्मयौ शकुनी साम्परायौ

नासत्यदस्रौ सुनसौ वैजयन्तौ।

शुक्लं वयन्तौ तरसा सुवेमा-

-वधिष्ययन्तावसितं विवस्वतः ॥ २

ग्रस्तां सुपर्णस्य बलेन वर्तिका-

-ममुञ्चतामश्विनौ सौभगाय।

तावत् सुवृत्तावनमन्त मायया

वसत्तमा गा अरुणा उदावहन् ॥ ३

षष्टिश्च गावस्त्रिशताश्च धेनव

एकं वत्सं सुवते तं दुहन्ति।

नानागोष्ठा विहिता एकदोहना-

-स्तावश्विनौ दुहतो धर्ममुक्थ्यम् ॥ ४

एकां नाभिं सप्तशता अराः श्रिता

प्रधिष्वन्या विंशतिरर्पिता अराः।

अनेमिचक्रं परिवर्ततेऽजरं

मायाश्विनौ समनक्ति चर्षणी ॥ ५

एकं चक्रं वर्तते द्वादशारं

षणाभिमेकाक्षमृतस्य धारणम्।

यस्मिन् देवा अधिविश्वे विषक्ता-

-स्तावश्विनौ मुञ्चतो मा विषीदतम् ॥ ६

अश्विनाविन्दुममृतं वृत्तभूयौ

तिरोधत्तामश्विनौ दासपत्नी।

हित्वा गिरिमश्विनौ गामुदा चरन्तौ

तद्वृष्टिमह्ना प्रस्थितौ बलस्य ॥ ७

युवां दिशो जनयथो दशाग्रे

समानं मूर्ध्नि रथ यातं वियन्ति।

तासां यातमृषयोऽनुप्रयान्ति

देवा मनुष्याः क्षितिमाचरन्ति ॥ ८

युवां वर्णान्विकुरुथो विश्वरूपां-

-स्तेऽधिक्षिपन्ते भुवनानि विश्वा।

ते भानवोऽप्यनुसृताश्चरन्ति

देवा मनुष्याः क्षितिमाचरन्ति ॥ ९

तौ नासत्यावश्विनौ वां महेऽहं

स्रजं च यां बिभृथः पुष्करस्य।

तौ नासत्यावमृतावृतावृधा-

-वृते देवास्तत्प्रपदे न सूते ॥ १०

सुखेन गर्भं लभेतां युवानौ

गतासुरेतत्प्रपदे न सूते।

सद्यो जातो मातरमत्ति गर्भ-

-स्तावश्विनौ मुञ्चथो जीवसे गाः ॥ ११

स्तोतुं न शक्नोमि गुणैर्भवन्तौ

चक्षुर्विहीनः पथि सम्प्रमोहः।

दुर्गेऽहमस्मिन्पतितोऽस्मि कूपे

युवां शरण्यौ शरणं प्रपद्ये ॥ १२

इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि तृतीयोऽध्याये अश्विन स्तोतम् ।